Voorvoetklachten/Metatarsalgie

Neuroma

MORTONSE NEURALGIE

Een Mortonse neuralgie is een zenuwbeknelling tussen twee middenvoetsbeentjes. De beknelde zenuw raakt hierdoor geïrriteerd. Meestal betreft het de zenuw tussen het 3e en 4e middenvoetsbeentje, soms ook tussen het 2e en 3e middenvoetsbeentje. Wanneer de zenuw erg geïrriteerd is, kan hij opzwellen waardoor de kans groter wordt om tussen de middenvoetsbeentjes klem te komen zitten. Het probleem ontstaat vaak op deze plek omdat hier twee zenuwbanen samen komen. Waar deze twee zenuwen samenkomen, is de zenuw dikker in doorsnede dan de andere zenuwen die naar de tenen gaan. Ook ligt de zenuw in het onderhuidvetweefsel, net boven het vetpolster van de voet, dichtbij de arterie en venen (bloedvaten). Boven deze zenuw ligt een dik ligament (band) die de middenvoetsbeentjes bij elkaar houdt. Dit ligament is erg sterk en vormt het dak boven de zenuw. Het grondoppervlak drukt, bij elke stap, van onderuit tegen de verdikte zenuw en het dikke ligament geeft een druk naar beneden. Dit veroorzaakt compressie van de zenuw in de smalle ruimte tussen de middenvoetsbeentjes.


ONTSTAAN

De oorzaak van deze aandoening kan velerlei zijn. Vaak is een afwijkende voetstand debet aan het begin van de klachten, dit uiteraard in combinatie met de belasting en activiteiten die ondernomen worden. Verschillende activiteiten, zoals rennen, tennis, voetbal of het gebruik van strak zittende schoenen of lopen op hoge hakken, kunnen neuralgische (zenuw) klachten veroorzaken.

KLACHTEN
De symptomen in de beginstadia van de klacht worden voornamelijk gekarakteriseerd door acute perioden van pijn in de voorvoet met uitstralende pijn naar de tenen. De pijn treedt bijna altijd plotseling op tijdens lopen/sporten en heeft het karakter van kramp of een snijdende pijn. Het uittrekken van de schoen en het masseren van de voet bezorgt de meest snelle verlichting van de klachten. Op den duur komen de pijnperioden steeds sneller voor en deze houden langer aan. De klachten verdwijnen niet meer zo snel door het uittrekken van de schoenen of massage. Op den duur kunnen zenuwverdikkingen (neuromen) zo dik worden dat het onmogelijk wordt om zonder pijn schoenen te dragen en wordt de pijn chronisch.

PODOTHERAPIE
Bij de behandeling in de acute fase is het belangrijk om de overdruk op te heffen en te zorgen dat de zenuw weer “vrij” komt te liggen. Dit kan door middel van taping, een podotherapeutische inlegzool en/of een teenorthese. Een passend schoenadvies is voor de therapie van essentieel belang.
Bij chronische klachten is het medisch gezien mogelijk om een injectie met corticosteroïden te geven of een chirurgische ingreep waarbij de zenuw of de verdikking verwijderd wordt. Indien dit noodzakelijk is, wordt u hiervoor terug verwezen naar uw huisarts.

Sesamoiditis

SESAMOÏDITIS
De meeste botten van het menselijke lichaam zijn met elkaar verbonden door gewrichten. Er zijn er echter een paar die niet aan deze regel voldoen. Deze staan in contact met pezen of zijn door spieren ingekapseld. Dit zijn de sesamoïdes. De knieschijf (patella) is het grootste sesamoïde. Twee andere hele kleine sesamoïdes (sesambeentjes) bevinden zich aan de onderzijde van de voet bij het gewricht van de grote teen. Ze zorgen voor een glad oppervlak waarover de pezen kunnen glijden, tevens helpen ze de pezen om meer spierkracht te kunnen ontwikkelen. De sesamoïdes in de voorvoet zijn ook van dienst bij het dragen van het lichaamsgewicht. Net als andere botten kunnen de sesamoïdes breken. De pezen in de omgeving van de sesamoïdes kunnen geïrriteerd of ontstoken raken. Dit noemen we sesamoïditis en is een vorm van een peesontsteking. Dit komt o.a. veel voor bij balletdanseressen, hardlopers en volleyballers.

SYMPTOMEN
De pijn is geconcentreerd onder de grote teen ter hoogte van het gewricht van de grote teen. Bij sesamoïditis ontwikkelt de pijn zich geleidelijk en bij een breuk (fractuur) ontstaat deze acuut.
Zwelling kan, maar hoeft niet aanwezig te zijn en het buigen en strekken van de grote teen kan lastig en pijnlijk zijn.

BEHANDELING
De behandeling van sesamoïditis is meestal conservatief, dwz. zonder ingrijpende maatregelen, zoals een operatie. De activiteit/belasting, die de klachten veroorzaakt heeft, dient gestaakt te worden.
Bij een ontstekening kan de aangedane plaats gemasseerd worden met ijs. Plaats ijs nooit direct op de huid, maar door middel van een ice-pack of ingepakt in een handdoek.

PODOTHERAPEUT
De podotherapeut zal middels een onderzoek kijken of er biomechanische oorzaken aanwezig zijn in de voeten en de onderste extremiteiten die de druk op de grote teen verhogen. De therapie zal bestaan uit de vermindering van de druk op het gewricht van de grote teen (drukvrij leggen) middels een zooltherapie of het direct ontlasten middels taping of vilttherapie. Een fractuur van een sesamoïde zal in veel gevallen met een gipsverband behandeld moeten worden.

Mortonse neuralgie

MORTONSE NEURALGIE
Een Mortonse neuralgie is een zenuwbeknelling tussen twee middenvoetsbeentjes. De beknelde zenuw raakt hierdoor geïrriteerd. Meestal betreft het de zenuw tussen het 3e en 4e middenvoetsbeentje, soms ook tussen het 2e en 3e middenvoetsbeentje. Wanneer de zenuw erg geïrriteerd is, kan hij opzwellen waardoor de kans groter wordt om tussen de middenvoetsbeentjes klem te komen zitten. Het probleem ontstaat vaak op deze plek omdat hier twee zenuwbanen samen komen. Waar deze twee zenuwen samenkomen, is de zenuw dikker in doorsnede dan de andere zenuwen die naar de tenen gaan. Ook ligt de zenuw in het onderhuidvetweefsel, net boven het vetpolster van de voet, dichtbij de arterie en venen (bloedvaten). Boven deze zenuw ligt een dik ligament (band) die de middenvoetsbeentjes bij elkaar houdt. Dit ligament is erg sterk en vormt het dak boven de zenuw. Het grondoppervlak drukt, bij elke stap, van onderuit tegen de verdikte zenuw en het dikke ligament geeft een druk naar beneden. Dit veroorzaakt compressie van de zenuw in de smalle ruimte tussen de middenvoetsbeentjes.


ONTSTAAN

De oorzaak van deze aandoening kan velerlei zijn. Vaak is een afwijkende voetstand debet aan het begin van de klachten, dit uiteraard in combinatie met de belasting en activiteiten die ondernomen worden. Verschillende activiteiten, zoals rennen, tennis, voetbal of het gebruik van strak zittende schoenen of lopen op hoge hakken, kunnen neuralgische (zenuw) klachten veroorzaken.

KLACHTEN
De symptomen in de beginstadia van de klacht worden voornamelijk gekarakteriseerd door acute perioden van pijn in de voorvoet met uitstralende pijn naar de tenen. De pijn treedt bijna altijd plotseling op tijdens lopen/sporten en heeft het karakter van kramp of een snijdende pijn. Het uittrekken van de schoen en het masseren van de voet bezorgt de meest snelle verlichting van de klachten. Op den duur komen de pijnperioden steeds sneller voor en deze houden langer aan. De klachten verdwijnen niet meer zo snel door het uittrekken van de schoenen of massage. Op den duur kunnen zenuwverdikkingen (neuromen) zo dik worden dat het onmogelijk wordt om zonder pijn schoenen te dragen en wordt de pijn chronisch.

PODOTHERAPIE
Bij de behandeling in de acute fase is het belangrijk om de overdruk op te heffen en te zorgen dat de zenuw weer “vrij” komt te liggen. Dit kan door middel van taping, een podotherapeutische inlegzool en/of een teenorthese. Een passend schoenadvies is voor de therapie van essentieel belang.
Bij chronische klachten is het medisch gezien mogelijk om een injectie met corticosteroïden te geven of een chirurgische ingreep waarbij de zenuw of de verdikking verwijderd wordt. Indien dit noodzakelijk is, wordt u hiervoor terug verwezen naar uw huisarts.

Hallux valgus

HALLUX VALGUS
Een gewrichtsknobbel wordt over het algemeen gezien als een vergroting van het bot bij het gewricht van de grote teen. Gewrichtsknobbels worden gevormd als de tenen niet meer op hun normale plaats schuiven. Zodra de grote teen verder naar binnen staat richting de andere tenen kan de gewrichtsknobbel groter worden en pijnlijk worden, artritis en stijfheid kunnen zich eventueel ontwikkelen. Hallux valgus of Hallux abducto valgus (HAV) is de naam gebruikt voor de afwijkende positie van de grote teen (zie foto’s) met vorming van een gewrichtsknobbel. Meestal gaan deze twee samen.

HOE ZIET EEN GEWRICHTSKNOBBEL ERUIT?


WAT ZIJN DE SYMTOMEN?

Gewrichtsknobbels beginnen als de grote teen van stand veranderd (deviatie). Door de druk ontwikkelt zich een gewrichtsknobbel aan de binnenkant van de voet bij het gewricht van de grote teen. In dit stadium is de bult meestal niet pijnlijk. Later als de tenen schever gaan staan (deviatie) kan de knobbel pijnlijk worden. Soms ziet het er rood uit en is het opgezwollen. De pijn heeft meestal twee oorzaken:

  1. De druk van de schoenen op de knobbel
  2. Pijn veroorzaakt door artritis-achtige klachten door de druk aan de binnenkant van het bot (gewricht).

De beweging van het bot kan beperkt en pijnlijk zijn. Een hamerteen bij de tweede teen komt veel voor in combinatie met een scheve grote teen. Likdoorns en callusvorming kunnen zich ontwikkelen op de gewrichtsknobbel. Door de druk van de grote teen op de andere tenen kunnen ook likdoorns ontstaan aan de buitenkant van de kleine teen en/of tussen de andere tenen. De verandering in druk kan ook een ingegroeide nagel veroorzaken.

WAT VEROORZAAKT EEN GEWRICHTSKNOBBEL?
Het dragen van schoenen welke te smal (puntig) zijn en ervoor zorgen dat de tenen bij elkaar worden gedrukt worden meestal gezien als een van de belangrijkste oorzaken van het ontstaan van gewrichtsknobbels en een hallux valgus en het is zonder meer de belangrijkste factor. Dit is waarschijnlijk de reden dat gewrichtsknobbels veel meer bij vrouwen voorkomen. Maar studies hebben aangewezen dat mensen die niet op schoenen lopen ook gewrichtsknobbels kunnen krijgen, alleen komt dit zeer zelden voor. Als zij toch gewrichtsknobbels krijgen moeten er andere oorzaken dan de schoenen zijn. Een niet te onderschatten factor bij het onstaan van de gewrichtknobbel en de scheve grote teen is de erfelijkheid. De standsafwijkingen ter hoogte van van het middenvoetbeen van de grote teen is hier een duidelijk voorbeeld van.

Het resultaat is een abnormaal looppatroon en de druk op het gewricht gedurende vele jaren in combinatie met slecht schoeisel kan leiden tot instabiliteit in het gewricht welke een hallux valgus en een gewrichtsknobbel kan veroorzaken.

De gewrichtsknobbel op zich is niet erfelijk. Wat men erft is een slecht voettype wat mechanisch kan leiden tot instabiliteit van het gewricht welke uiteindelijk leidt tot gewrichtsknobbels. Hoe snel dit zich ontwikkelt wordt aangenomen is afhankelijk van de schoenen.

Een aantal andere factoren die we kennen. Gewrichtsknobbels kunnen zich vormen na een ongeluk of neuromusculaire problemen. Mensen met een pes (plano) valgus lijken meer kans te maken op het vormen van een gewrichtsknobbel. Sommige activiteiten, zoals ballet, geven een extra druk op het gewricht en kunnen ook een oorzaak zijn.

BEHANDELING
Er zijn verschillende behandelmethoden welke sterk afhangen van de grootte van de gewrichtsknobbel, hoe scheef de grote teen staat en de zwaarte van de gewrichtsknobbel en hallux valgus en de daarbij behorende oorzaken hiervan. Gewrichtsknobbels zijn meestal progressief en worden groter en pijnlijker met de tijd.

OEFENINGEN
Het is belangrijk het gewricht soepel te houden daar dit de pijn die zich kan ontwikkelen kan verminderen.

  1. pak uw grote teen vast met uw hand en strek de teen in alle richtingen. Op het uiterste punt van de rekpositie houdt u het tien tot vijftien seconden vast.
  2. Pak de grote teen en uw voet vast. Duw de voet van u af en tegelijkertijd trekt u met uw hand de tenen naar uw toe.
  3. Neem een stuk elastiek en doe deze om beide grote tenen. Spreid uw voeten zodat uw teen er recht uitziet.

Oefeningen kunnen nooit de positie van de grote teen verbeteren maar houdt het alleen maar flexibel.

PODOTHERAPIE
Zoals eerder beschreven spelen zowel erfelijke standsafwijkingen in de (voor)voet als de schoen een belangrijke rol bij de hallux valgus. Allereerst zal de podotherapeut zich richten op de aanpak van de standsafwijkingen. Het tweede deel van de behandeling, maar zeker niet minder belangrijk, zijn de adviezen die de podotherapeut zal geven met betrekking tot het te dragen schoeisel.

Jicht

lees meer

Zaans Medisch Centrum

We zijn sinds 1994 verbonden aan het Zaans Medisch Centrum.

Zorggroep ROHA Amsterdam

Dit is een samenwerkingsverband van 140 huisartsen uit de regio Amsterdam.

Nederlandse Vereniging van Podotherapeuten

Podotherapeuten zijn erkende paramedici en voldoen aan een groot aantal kwaliteitseisen.

Kwaliteitsregister Paramedici

Specifieke informatie en informatie over de werkwijze van onze praktijk.